Er komt voor iedereen wel eens een moment waarop je terugkijkt naar iets en denkt: dit zou ik nu anders doen. En dan volgt vaak dat andere stemmetje in je hoofd dat zegt dat je een sukkel bent en dat je beter had moeten weten. Alsof groei eerder komt dan het leven zelf. Spoiler! Inzicht komt altijd later.
Je deed wat je kon, met wat je wist, op dat moment. Met de draagkracht die er toen was. Met de liefde, angst, hoop of verwarring die door je heen liep. We denken vaak dat we streng moeten zijn, onszelf moeten ‘corrigeren’. Maar dat is niet nodig. Je bent een mens. Je leert.
Je mag eerlijk naar jezelf kijken maar groei ontstaat niet uit meedogenloze zelfkritiek. Het ontstaat doordat je naar jezelf durft te kijken met een gezond portie nieuwsgierigheid.
We zijn vaak ongelooflijk loyaal aan anderen, maar meedogenloos naar onszelf. We begrijpen waarom een ander deed wat hij deed (althans velen van ons), maar van onszelf niet. Terugkijken met ook begrip voor jezelf, betekent niet dat je alles goedpraat. Het betekent dat je erkent waarom je handelde zoals je toen deed. Misschien wel uit zelfbescherming of misschien wist je gewoon niet beter. Ben je nu wijzer.
Spijt blijft hangen in het verleden. Het blijft vragen: waarom heb ik dit zo gedaan? Inzicht erkent wat er was, zonder erin te blijven hangen. We krijgen niet altijd de kans om het anders te doen. Ook die voorbeelden heb ik genoeg in mijn leven. Soms zijn er geen tweede kansen. Maar ook dan; je deed wat je deed met de inzichten en draagkracht die je toen had. Zou je het nu anders doen? Ja? Mooi. Dat is groei.